Op 6 november begint in het Braziliaanse Belém de VN-klimaatconferentie of COP (de ‘conference of the parties’) informeel, op maandag 10 november ook formeel en die duurt tot 21 november. Dit is de grootste klimaattop die wereldwijd georganiseerd wordt. Dit wordt de 30ste, vandaar COP30. Tijd voor een korte voorbeschouwing.
Europa
Europa behoudt ter ‘elfder ure’, nl. op 5 november na 15 uur onderhandelen, de doelstelling om tegen 2050 klimaat neutraal te zijn, met als tussendoelen de broeikasgassen tegen 2040 met 90% te reduceren t.o.v. 1990, tegen 2035 ergens tussen de 66,25 en 72,5% en tegen 2030 met 55%. Die laatste doelstelling halen we met dank aan CORONA lock downs. Dat alles met flinke toegevingen op de manier waarop die doelstellingen bereikt moeten worden. De uitbreiding van het Emission Transfer System naar de transport en gebouwen (ETS 2) wordt uitgesteld tot 2028 en er komen tussentijdse evaluaties om te zien of alles ‘betaalbaar’ blijft en de industrie in Europa niet teveel aan concurrentie positie verliest. Als andere tegemoetkoming mogen de Europese landen en bedrijven ook 5% van die broeikasgasreductie realiseren door elders in de wereld koolstofkredieten voor hun ETS te kopen. De Green Deal blijft rechtstaan, maar met ferme deuken erin. Tenslotte België onthield zich bij de stemming over deze afspraken omdat er “onvoldoende garanties” zijn ingebouwd om de concurrentiekracht van de Europese industrie te kunnen vrijwaren.
België
Binnen dat Europese kader is België is een redelijke leerling in de klas, maar zeker niet bij de besten. Eerst het goede nieuws. Sinds 1990 is de uitstoot van broeikasgassen met 31 procent afgenomen. Het minder goede nieuws, het gaat te traag op alle fronten. Het tempo moet 1,7 tot 2 keer sneller dan de voorbije 10 jaar.
Vier grote sectoren evolueren in de goede richting. De energiesector stoot 47 procent minder uit, in de gebouwensector daalde de uitstoot met 31 procent en de landbouwsector kan 22 procent reductie voorleggen. De industriesector is, van de grote sectoren, degene die het snelst de uitstoot aan het afbouwen is. Tenzij we straks moeten vaststellen dat dit een effect is van minder produceren, vooral in de chemiesector.
Voor landgebruik en transport gaat het zelfs de verkeerde richting uit, transport zou 3 keer sneller moeten afbouwen en door slecht landgebruik gaat de CO2 opslag en water doorlating achteruit.
Onze koolstofvoetafdruk, met inbegrip van de emissies die Belgische consumenten veroorzaken in het buitenland, is dezelfde gebleven sinds 1990. Met andere woorden we vegen voor eigen deur maar maken het vuiler in den vreemde, vooral China.
Hoe zit het in de wereld?
De afspraak was dat alle landen tegen februari dit jaar hun plannen voor broeikasgasreductie zouden inleveren bij de VN ter voorbereiding van de COP30. Een tracering op de CAT 2035 Climate Target Update Tracker | Climate Action Tracker site leert ons dat de teller als volgt steeg, november vorig jaar 1 land (UAE), december 3 landen (o.a. Brazilië), januari 8 landen (o.a. China en het VK), februari 14 landen (o.a. de VS), maart 18 landen, mei 20 landen, juli 24 landen. Het liep als een boemeltrein. Op vandaag staat de teller op 98 landen, met andere woorden nog 95 te gaan. Waaronder de EU want hun inbreng is op 6 november nog niet officieel geregistreerd. Het is ook verbijsterend vast te stellen dat er van de 98 landen die plannen indienden welgeteld twéé binnen de voorgesteld doestellingen van Parijs 2015 vallen, het VK en Noorwegen. Als de rest springt onder die lat door.
Het is dan ook niet verwonderlijk dat we de vooropgestelde doelstelling van Parijs 2015 niet halen, nl. de klimaatopwarming absoluut onder de 2°C houden met een doelstelling ze tot 1,5°C te beperken. Met wat nu voorlicht, inclusief de inbreng van de VS waar president Donald J. Trump zich niet aan gebonden voelt, stevenen we af op een opwarming van 2,8°C.
Dat we ondertussen flink op weg zijn om die weg te volgen leren we uit feiten als de CO2 concentratie die continu stijgt. De koraal riffen – de kanaries in de oceaan en één van de basisbronnen van leven en voedsel in de oceanen- verbleken zienderogen.
Een deel van de industrie begint in te zien dat er alternatieve manieren zijn om klimaat- en milieuvriendelijk te produceren en dat er ook geld te verdienen is met vervuiling uit het verleden op te kuisen. Vanuit het besef dat niets doen veel meer zal kosten aan herstelkosten en productieverlies doet de groep ‘CEO’s for Climate, van 130 bedrijven uit 27 landen en 12 miljoen werknemers een oproep aan de overheden om aan te sturen op subsidiering van klimmaatvriendelijke technologieën en regelgeving voor de introductie ervan. Trouwens dit jaar ging de Nobelprijs chemie naar Omar Yaghi voor zijn uitvinding van Metalic Orgnical Frameworks (MOF). Hiermee kan je moleculen uit water en lucht vangen, wat theoretisch moet toelaten om alle overtollige koolstofdioxide en methaan in vier jaar uit de atmosfeer te halen. Opschalen die technologie!
De mens leert nog steeds door vallen en opstaan, hoe sneller de klimaatverstoring doorzet, met alle gevolgen van dien, hoe sneller we tot degelijke acties gaan overgaan… maar reken in decennia voor herstel. Zeker nu we 5 decennia niets gedaan hebben waardoor de tijd dat de natuur zich reguleert ook zeker verdubbeld is